Ogenschijnlijk perfecte kledingstukken. Altijd op dezelfde achtergrond, met dezelfde poses en dezelfde lichtval – alsof het zonlicht door het raam valt – en vaak duidelijk AI-beelden, maar niet altijd. Door mijn No Buy Year heb ik een tijd niet op Vinted gezeten (althans, wel voor mijn kindje, maar dat was een totaal ander algoritme) en ik realiseerde me onlangs dat ik iets ENORMS heb gemist.

In slechts een jaar tijd is Vinted bizar veranderd. Het platform staat inmiddels vol met verkopers die spotgoedkope ultrafast fashion van niet nader te noemen Chinese rotzooi­platforms aanbieden onder het label ‘vintage’ (nepvintage, dus). En dat is een groot probleem. Niet alleen vanwege de schaal waarop deze scams plaatsvinden, maar ook omdat dit een nieuwe bedreiging vormt voor de duurzame transitie. Wat gebeurt hier? En wat kunnen we hier in vredesnaam tegen doen?

Ik had er al eerder over gelezen en toen ik het er met mijn moeder over had – die Vinted pas een paar maanden geleden ontdekte en het ook eng verslavend vindt – herkende ze het meteen. Té perfecte foto’s, zei ze, alsof het bijna niet echt iemands kast kan zijn. Kort daarna werd ik hierover benaderd door een tv-programma (dat nog niet is uitgezonden). En toen ik mezelf weer toegang gaf tot Vinted, zag ik het ineens overal.

Of ik altijd zeker weer dat het om scams gaat? Nee. Maar na een lange scrollsessie (waar ik overigens echt verdrietig van werd; wát een zooi is er toch op de wereld) selecteerde ik een aantal items die niet klopten en haalde ik de afbeeldingen door Google Images. Vrijwel alles bleek ook op SHEIN, Temu en/of AliExpress te staan. Soms letterlijk, met exact hetzelfde product op een andere achtergrond. Soms was het subtieler. Dan dook het item wel alleen op bij goedkope platforms, maar was het waarschijnlijk met AI in een nieuwe setting geplaatst en zogenaamd vanuit een andere hoek ‘gefotografeerd’.

Wie zich hier verder in verdiept, komt overal dezelfde verhalen tegen. Mensen ontvangen synthetische, slecht gemaakte kleding, vaak met uitgeknipte labels om de herkomst te maskeren. Science Feedback meldde bovendien dat deze producten regelmatig voor het dubbele van de inkoopprijs worden doorverkocht. Het is mijn vermoeden – al weet ik het eigenlijk gewoon zeker – dat dit op zeer, zéér grote schaal gebeurt. En dat is zorgwekkend nieuws voor de duurzame transitie.

Als je je hier verder in verdiept, lees je overal dezelfde verhalen: mensen ontvangen synthetische, slecht gemaakte kleding, vaak met uitgeknipte labels om de herkomst te maskeren. Science Feedback meldde dat producten vaak voor het dubbele van de inkoopprijs worden verkocht.

Het patroon dat we nu vaak zien:

• Te perfecte foto’s, vaak op dezelfde, AI-achtige achtergronden
• Ook de kleding zelf ligt té perfect op de grond of valt perfect om het lichaam, zoals je het zelf nooit op de foto zou krijgen
• Soms profielen met allerlei verschillende stijlen productfoto’s (bij een normale verkoper zie je consistentie in de foto’s en plekken) en soms zelfs verschillende mensen!
• Overal staat iets bij als ‘Vintage dressing’, suggererend dat het om vintage zou gaan
• Vaak zie ik ook dat de verkoper een man is (of een koppel) en dan super vrouwelijke kleding verkoopt

Boven: dezelfde AI-gegenereerde achtergrond, altijd dezelfde afmeting. Let op: de kledingstukken hebben totaal verschillende groottes. Zo is een strapless top groter dan een cape.

Boven: Vinted-profiel met foto’s met verschillende vrouwen met altijd een rustige, AI-gegenereerde achtergrond.

Links: aangeboden op Vinted. Rechts: aangeboden op zowel SHEIN als AliExpress

Scams op Vinted zijn zéker niet nieuw: oplichters zijn er al jaren

Scams op Vinted zijn zéker niet nieuw. Al jarenlang circuleren er verhalen over misbruik, vaak vanuit de koper. Denk aan situaties waarin iemand een designeritem verkoopt (inclusief echtheidscertificaten) en de ontvanger direct na ontvangst claimt dat het om een nepproduct zou gaan, met een refund als resultaat. Of gevallen waarin een kledingstuk bewust wordt beschadigd na ontvangst, waarna een klacht volgt. Vooral bij lagere bedragen kiezen verkopers er dan voor om het erbij te laten: de verzendkosten en het gedoe wegen niet op tegen de verkoopprijs. Misbruik loont.

Mij overkwam dit een paar jaar geleden ook. Iemand uit Frankrijk kocht bij mij een mooie vintage jurk voor €20. Ik controleerde het item zorgvuldig en verstuurde het netjes, maar vrijwel direct na ontvangst kreeg ik een melding dat de jurk kapot zou zijn. Op de foto’s die de koper meestuurde, zaten gaten bij de naden die ik nooit eerder had gezien, en op plekken die op mijn productfoto’s onzichtbaar waren.

Ik was woedend en voelde me machteloos. Pas toen bekeek ik het profiel van de koper. Het was een man met een bodybuilder-achtige spiegelfoto als profielfoto; totaal niet het type dat mijn jurk zou kopen. Toch stelde Vinted de koper in het gelijk. Ik kon de jurk op mijn eigen kosten laten terugsturen of het geld terugstorten. Achteraf gezien maakte ik een domme keuze, precies wat hij wilde: ik gaf een refund. Sinds ik heb ervaren dat misbruik vaak weinig consequenties heeft, kijk ik veel sceptischer rond op Vinted.

Hoe kan het dat er zóveel mensen opgelicht worden op Vinted?

Eigenlijk was dit natuurlijk onvermijdelijk. Het was te verwachten. Vinted is een resellerplatform, dat betekent dat het zelf geen eigenaar is van wat er wordt verkocht en dus per definitie minder grip heeft. Daarbij is het platform zó groot geworden (voor je beeld: alleen al bezorgservice Vinted GO verwerkt 700 miljoen pakketjes per jaar) dat het aantal bewegingen en transacties amper nog te controleren valt en je hebt een ideale basis voor misbruik. Met de komst van AI is dat alleen maar simpeler geworden: je haalt gewoon even een afbeelding door een tool en klaar.

Ultrafast fashion is té goedkoop, dat werkt scams in de hand

Maar de voor mij belangrijkste reden ligt dieper: de extreem lage prijzen van ultrafast fashion maken het simpelweg te aantrekkelijk om hier een verdienmodel van te maken. Als de inkoop van kleding zo absurd laag is, wordt het voor oplichters interessant om nietsvermoedende consumenten rotzooi aan te smeren die er op het plaatje leuk uitziet. Spullen zijn te goedkoop geworden. Je ziet dat niet alleen op Vinted, maar net zo goed op platforms als bol.com, waar dropshippers massaal producten van AliExpress doorverkopen als zogenaamd kwalitatief.

De schaal waarop dit gebeurt is zó groot, en onze overconsumptie zó genormaliseerd, dat het een vloedgolf is geworden. Zoals ik in mijn gesprek met Europarlementariër Dirk Gotink hoorde: alleen al uit Chinese goedkope platforms ontvangt de Nederlandse douane 4 tot 5 miljoen pakketjes. Élke dag. In zo’n context is handhaving vrijwel onmogelijk.

Daarbij komt dat je het met AI vaak simpelweg niet meer ziet. Ik weet inmiddels redelijk waar ik op moet letten, maar tijdens het Vinted scrollen voor dit artikel merkte ik dat ik toch vaak begon te twijfelen. En dat is precies het probleem: hoe beter mensen deze scams doorhebben, hoe geraffineerder de beelden zullen worden. Ai wordt steeds beter. Verkopers zullen altijd mee blijven bewegen en mensen een stap voor zijn.

Je dénkt duurzaam bezig te zijn op Vinted

Wat dit extra erg maakt, is dat veel mensen denken dat ze juist iets goeds doen. Zoals ik in deze deep dive naar tweedehands kleding schreef: het voelt vaak als de ideale duurzame oplossing. Je verlengt de levensduur, vermijdt nieuwe productie en verlaagt je impact. Maar op deze manier draag je dus juist bij aan alles waar je tegen bent: extreem onethische productie, zwaar vervuilende en chemische materialen, vervuilend transport, kleding die slechts een paar wears kan hebben en door de slechte compositie ook niet te recyclen is. Je voedt een keten van totale verwoesting. Álles wat je niet wilt.

Wat kunnen we in vredesnaam tegen doen tegen oplichting op Vinted met nepvintage?

Laten we beginnen met de vraag wat Vinted hier zelf tegen doet. Het korte antwoord: weinig. Hoewel hun gebruikerspolicy expliciet vermeldt dat verkopers hun eigen foto’s moeten gebruiken en geen stockbeelden of afbeeldingen van derden mogen plaatsen, trekken scammers zich daar niks van aan. Soms grijpt Vinted in, maar dan maakt een oplichter gewoon een nieuw account met nepreviews om vertrouwen te wekken. En als een platform te weinig verantwoordelijkheid neemt, blijft er maar één ding over: zelf een kritische blik ontwikkelen.

Twijfel? Stel jezelf deze vragen:

1. Wie is de verkoper eigenlijk? Past het profiel bij de items die worden aangeboden? Zie je consistentie in stijl, locatie en type foto’s, of lijkt het alsof beelden overal vandaan zijn getrokken (soms zelfs met verschillende mensen die de kleding tonen)?

2. Hoe ‘perfect’ zijn de afbeeldingen? Te gladde en te gestileerde foto’s zijn bijna altijd een rode vlag. Let op hoe een kledingstuk ligt of valt en in wat voor setting het is gefotografeerd. Voelt het te standaard, dus alsof het net zo goed uit een webshop zou kunnen komen? Ook een rode vlag.

3. Haal de foto’s door Google Lens heen. Als hetzelfde item ergens anders opduikt, en al helemaal op ultrafast fashion platforms, weet je genoeg.

Wordt iets als vintage verkocht? Check ook:

1. Vraag om detailfoto’s. Een goede vintageverkoper, met liefde voor het vak, maakt ze met liefde voor je en zet ze vaak uit zichzelf al bij de advertentie.

2. Check labels. Oude, echte vintage kledinglabels zien er compleet anders uit dan recente: tegenwoordig zijn lettertypes en vormgeving veel strakker en vroeger veel eigenzinniger. Zijn de labels eruit geknipt? Rode vlag.

3. Let op stijl en periode. Wordt iets als vintage aangeboden, maar ziet het eruit als iets van nu? Dan is de kans groot dat het h ook gewoon is.

4. Check meer details. Wie verder wil gaan, kan letten op materiaalgebruik en afwerking, maar daar is meer kennis voor nodig. De komende tijd ga ik hierin duiken en ik zal mijn bevindingen met je delen.

Een kans voor meer verbinding met onze kleding

Maar eigenlijk wil ik hier een belangrijker punt maken. Want als we even uitzoomen, zie ik dit niet alleen als een probleem (hoe groot en frustrerend ook), maar ook – juist! – als een kans. Dit systeem kan tenslotte alleen bestaan omdat we collectief de verbinding met onze kleding zijn kwijtgeraakt. Mensen hebben geen idee meer wat kwaliteit is, wat stof, afwerking en pasvorm doet, of uit welke tijd een kledingstuk komt. Goedkoop en snel consumeren is het enige doel geworden.

Dat we nu steeds duidelijker voelen dat dit niet alleen gevolgen heeft voor de wereld, maar ook voor ons, is een belangrijke wake-up call. Want als je weet waar je op moet letten, ben je zoveel minder vatbaar voor scams. Kennis geeft autonomie. Of je nou met duurzaamheid bezig bent of niet.

De komende tijd zal de hoeveelheid scams én het groeiende online wantrouwen allee maar toenemen met de verdere ontwikkeling va AI. Maar misschien – en dit is mijn grote hoop – leidt dat juist tot een tegenbeweging. Misschien gaan we weer vaker offline kopen en beseffen dat kleding iets is wat je moet voelen voordat je het aanschaft. Misschien gaat het steeds meer uitmaken wie het verkoopt, en dat je deze persoon kent. En dat het waardevol is om een band op te bouwen met wat je draagt. Daarom ben ik zo blij met mijn focus op creativiteit 2026.

Uiteindelijk komt er altijd een keerpunt, dat geloof ik echt. Alleen jammer dat er eerst zoveel kapot moet.